Zespół Opieki Zdrowotnej w Brodnicy wyraża zdecydowany sprzeciw wobec wprowadzenia współczynnika
0,4 dla finansowania ponadlimitowych świadczeń diagnostycznych w AOS. Rozwiązanie to uderza
jednocześnie w pacjentów, szpitale powiatowe oraz długofalową stabilność systemu ochrony zdrowia.
Skutki dla pacjentów
Finansowanie badań ponad limit na poziomie 40%, które będę wypłacane dopiero w 2027 roku, realnie
przywraca limity i skłania szpitale do wstrzymywania wykonywania badań po wyczerpaniu kontraktu,
ponieważ każde kolejne badanie generuje stratę. Skutkiem będzie wydłużenie kolejek, opóźnione
rozpoznawanie chorób – zwłaszcza nowotworowych, kardiologicznych i neurologicznych – oraz gorsze
rokowania, w tym częstsze rozpoznania w stadium zaawansowanym. Najbardziej ucierpią pacjenci z
mniejszych miejscowości, gdzie badania finansowane przez NFZ są często jedyną realnie dostępną formą
diagnostyki, a dużych ośrodkach są ograniczone.

Sprzeczność z politykami zdrowotnymi państwa

• Narodowa Strategia Onkologiczna opiera się na wczesnym wykrywaniu nowotworów i szerokim
  dostępie do nowoczesnej diagnostyki; ograniczenie realnej liczby badań obrazowych działa wbrew
  tym celom i będzie skutkować większym odsetkiem późnych rozpoznań oraz wyższymi kosztami
  terapii.
• Krajowy Plan Transformacji oraz Mapy Potrzeb Zdrowotnych wskazują konieczność wzmacniania
  ambulatoryjnej opieki specjalistycznej i zwiększania dostępności do diagnostyki obrazowej i
  endoskopowej; ograniczanie finansowania badań ponadlimitowych jest z tym kierunkiem
  sprzeczne.
• Priorytety w kardiologii i neurologii zakładają szybkie ścieżki diagnostyczne; wydłużenie kolejek do
  badań przekreśla możliwość skutecznej opieki koordynowanej.
  Konsekwencje dla szpitali powiatowych
  Ponadto chcemy zwrócić uwagę, że zapłata na poziomie 40 % nadwykonań wypłacona w roku 2027 w żaden
  sposób nie pokrywa kosztów – przy strukturze wydatków, gdzie wynagrodzenia i utrzymanie aparatury
  stanowią ok. 60–70%, wykonywanie badań ponadlimitowych oznacza trwałe dopłacanie przez szpital do
  świadczeń gwarantowanych.
  Szpitale powiatowe nie mają możliwości długotrwałego finansowania tych świadczeń z własnych środków;
  konsekwencją będzie ograniczenie liczby badań, ryzyko pogorszenia wyników finansowych, a w skrajnych
  przypadkach zagrożenie płynności. Spadek przychodów z diagnostyki zablokuje inwestycje w modernizację i
  wymianę aparatury, co zwiększy ryzyko pracy na sprzęcie przestarzałym, mniej bezpiecznym i mniej
  efektywnym.
  Pozorne oszczędności i wyższe koszty długoterminowe
  Ograniczenie finansowania badań ma przynieść krótkoterminową oszczędność rzędu ok. 800 mln zł rocznie,
  ale w dłuższej perspektywie podniesie koszty systemu przez wzrost liczby hospitalizacji, dłuższe i bardziej
  złożone leczenie oraz większą liczbę powikłań. Diagnostyka ambulatoryjna jest relatywnie tania; najdroższe
  są hospitalizacje i leczenie chorób w zaawansowanym stadium – przesuwanie ciężaru z wczesnej
  diagnostyki na późne leczenie jest ekonomicznie nieuzasadnione. Skutkiem będą również koszty pośrednie:
  absencje chorobowe, renty, utrata produktywności oraz obciążenie rodzin opieką nad ciężko chorymi.
  Odwrócona piramida świadczeń
  Proponowane rozwiązania w praktyce odwracają piramidę świadczeń – zamiast wzmacniać tańszą i
  skuteczną diagnostykę ambulatoryjną, przesuwają ciężar na droższe leczenie szpitalne i zaawansowane
  terapie. Taki kierunek jest sprzeczny z nowoczesnym modelem systemu ochrony zdrowia, w którym
  fundamentem są profilaktyka, wczesna diagnostyka i opieka ambulatoryjna. Odwracanie piramidy
  świadczeń – osłabianie AOS i wzmacnianie kosztownej hospitalizacji – stoi w sprzeczności z deklarowanym
  kierunkiem reform systemu ochrony zdrowia.
  Naruszenie zasad stabilności i zaufania
  Zastosowanie nowych zasad do świadczeń udzielonych od 1 stycznia 2026 r. oznacza zmianę warunków
  finansowania ze skutkiem wstecznym, wobec świadczeń już wykonanych według dotychczasowych zasad
  kontraktowych. Takie działanie narusza zasadę zaufania do państwa i stabilności prawa, podważa
  wiarygodność NFZ jako partnera kontraktowego i utrudnia planowanie inwestycji w drogi sprzęt
  diagnostyczny.
  Wnioski Zespołu Opieki Zdrowotnej w Brodnicy
  Zespół Opieki Zdrowotnej w Brodnicy wnosi o:
• Rezygnację z finansowania badań ponadlimitowych na poziomie 40% z odroczoną wypłatą do 2027
  roku – takie rozwiązanie w rzeczywistości ograniczy dostęp do diagnostyki obrazowej
  i endoskopowej oraz skłania szpitale do wstrzymywania badań po wyczerpaniu kontraktu, co
  prowadzi do wydłużenia kolejek i gorszych rokowań pacjentów.
• Zapewnienie finansowania badań diagnostycznych ponad limit na poziomie pokrywającym
  rzeczywiste koszty.
• Dostosowanie wartości kontraktów do realnych potrzeb zdrowotnych pacjentów w Polsce.
• Wypracowanie rozwiązań, które nie limitują świadczeń, a wzmacniają dostępność diagnostyki
  ambulatoryjnej i są spójne z Krajowym Planem Transformacji oraz Narodową Strategią
  Onkologiczną.
  Proponowane w projekcie zarządzenia rozwiązania nie poprawią stabilności systemu, lecz zwiększą jego
  długofalowe koszty oraz pogorszą bezpieczeństwo zdrowotne pacjentów, w szczególności mieszkańców
  powiatów.

Z poważaniem

Kamil Szulc – dyrektor ZOZ w Brodnicy